احكام راء اصل در تلفظ حرف « راء » تفخيم است زيرا نزديكترين حروف بكام بالا مىباشد و آن را حرف مفخّمة نيز گويند و ترقيق آن منوط بعللى است كه ذيلا بيان مىشود اما بعضى قراء معتقدند كه حرف راء ذاتا داراى تفخيم و ترقيق نيست و بنابر سببى عارض حرف مزبور مىشود يعنى در اثر مجاورت با حروف مستعلية ، تفخيم و با حروف مستفلة ترقيق ميگردد ليكن نظريهء بالا صحيح است زيرا بطوريكه در پائين ملاحظه مىشود مجاورت با حروف مستعلية و مستفلة در اكثر موارد تأثيرى در تفخيم و ترقيق راء ندارد . ترقيق راء - در سه مورد است : 1 - راء مكسور اعم از آنكه كسرهء آن لازم يا عارض باشد ترقيق مىشود زيرا تابع حركت خود مىباشد مانند : كَرِيمٌ - رِزْقِ - رِجالٌ - وَ اضْرِبُوا - وَ ذَرِ الَّذِينَ 2 - راء ساكن ما قبل مكسور كه كسرهء آن لازم باشد ترقيق ميگردد زيرا خود ، حركتى ندارد و تابع حركت ما قبل است مانند : مِرْيَةٍ - أُحْصِرْتُمْ - مُسْتَقَرٌّ - بِمُصَيْطِرٍ . 3 - راء ساكنى كه ما قبلش حرف مستفلهء ساكن و حرف ما قبل هر دو ساكن ، مكسور باشد ترقيق ميگردد زيرا خود و ما قبلش حركتى ندارد و پيرو حركت ما قبل ما قبل است مانند : سِحْرٌ - الشِّعْرَ - الذِّكْرِ - خَبِيرٌ - بَصِيرٌ . تفخيم راء - باستثناى موارد سه گانهء فوق در ساير موارد بشرح زير است : 1 - راء مفتوح يا مضموم تفخيم ميگردد زيرا تابع حركت خود مىباشد مانند : رَبِّ - صَدْرِكَ . 2 - راء ساكن ما قبل مفتوح يا مضموم تفخيم مىشود زيرا خود ، حركتى ندارد و تابع حركت ما قبل است مانند : الْقَمَرَ - مَرْيَمَ - نَذْرٍ - مُرْدِفِينَ . 3 - راء ساكنى كه ما قبل آن نيز ساكن و حرف پيش از اين دو ساكن ، مفتوح